Kara… zwykle kojarzy nam się zwykle z czymś nieprzyjemnym, dotkliwym, bolesnym, ale czy słusznie?
Dzisiaj skupię się na tym dlaczego warto wprowadzać do umów zapisy dotyczące kar umownych oraz w jaki sposób je konstruować.
Kara za szkodę
W umowach można zastrzec, że w przypadku zaistnienia szkody z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego można ją naprawić poprzez zapłatę określonej sumy pieniędzy.
Czym jest zobowiązanie niepieniężne?
- nie może zostać wyrażone w pieniądzu
- celem jest uzyskanie od strony umowy pożądanego zachowania bądź nabycie określonego dobra materialnego
- chodzi o otrzymanie konkretnego rezultatu, w określonym przedziale czasowym
- np. pomalowanie ścian w mieszkaniu na konkretny kolor w określonym terminie
Niewykonanie a nienależyte wykonanie umowy. To nie to samo?
Niewykonanie umowy
- jest wtedy, gdy w zachowaniu dłużnika nie występuje nic, na co strony się umówiły
- np. brak pomalowania ścian pomimo umowy
Nienależyte wykonanie umowy
- ma miejsce, gdy dłużnik w jakiś sposób spełnił świadczenie, ale osiągnięty wynik odbiega od tego, na co strony się umówiły
- np. pomalowanie ścian inną farbą (innym kolorem) niż strony się umówiły
Po co w ogóle wprowadzać kary do umowy?
- funkcja motywująca do wykonania umowy należycie, terminowo i bez żadnych uchybień
- pamiętaj! umowa jest spisywana po to, aby jasno określić co należy do praw i obowiązków każdej ze stron
- Wykonawca może żądać od Inwestora wynagrodzenia za wykonaną pracę, ale Inwestor może żądać zapłaty kar umownych za nienależyte wykonanie umowy przez tego Wykonawcę
Jak wprowadzać kary do umowy?
Im prościej tym lepiej, aby nie było wątpliwości kiedy możemy rozpocząć ich naliczanie.
Przykłady zapisów:
- za brak pomalowania wszystkich ścian zgodnie z umową, Wykonawca zapłaci Inwestorowi karę umowną w wysokości 100 zł brutto za każdą nie pomalowaną ścianę
- za pomalowanie ścian na kolor inny niż umówiony, Wykonawca zapłaci Inwestorowi karę umowną w wysokości 1 000 zł brutto;
- za opóźnienie/zwłokę w pomalowaniu ścian Wykonawca zapłaci Inwestorowi karę umowną w wysokości 50 zł brutto za każdy dzień opóźnienia/zwłoki
Odszkodowanie na zasadach ogólnych
Czasem bywa tak, że zapłacona kara umowna jest niższa od powstałej szkody, co wtedy?
Strony powinny przewidzieć to na etapie konstruowania umowy i zastrzec w niej, że odszkodowanie powyżej wartości kary umownej może być dochodzone na zasadach ogólnych (np. w procesie sądowym). Brak powyższego zapisu powoduje, że zapłacona kara umowna całkowicie wyczerpuje roszczenie i nie można już dochodzić wyższego odszkodowania za poniesioną szkodę, nawet jeśli jest znacznie większa, niż otrzymana suma pieniędzy.
